EVI | Ebbw Vale Institute : Ebbw Vale InstituteEVI | Ebbw Vale Institute : Ebbw Vale Institute

Launch Menu Launch Menu

Tag Archive: plastig

  1. Ffyrdd Hawdd i Leihau Carbon i’r Amgylchedd

    Comments Off on Ffyrdd Hawdd i Leihau Carbon i’r Amgylchedd

    English article here

    Ysgrifennwyd yr erthygl hon gan Thomas Morris mewn gweithdy diweddar yn yr EVI. Gwirfoddolodd aelodau’r gymuned i greu cynnwys yn canolbwyntio ar faterion amgylcheddol. Yn ystod y gweithdai fideo a blogio yma dysgwyd sut i greu cynnwys ar-lein eu hunain. Gwnaed hyn yn bosib gydag arian o’r Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Edrychwch ar ein herthyglau eraill ar waelod y dudalen.

    Braf yw meddwl bod trwsio ein hamgylchedd anniben yn broblem i rywun arall. Ond mae gan bawb gyfrifioldeb i ddangos i’r rhai sydd mewn grym ein bod eisiau gofalu am ddyfodol bodolaeth ein planed a’r dynol ryw. Byddaf yn dangos ffyrdd hawdd i leihau carbon yn eich bywyd bob dydd.

    Rolls of material for cutting carbon article

    Gwisg y dydd – bob dydd

    Yn ôl pob sôn, mae yna rai pobl sydd yn gwisgo gwisg unwaith yn unig! O ystyried y swm enfawr o ynni ac adnoddau defnyddir gan y diwydiant tecstilau, mae hyn yn syniad ofnadwy! Meddyliwch am yr arian sydd yn cael ei wastraffu wrth ddefnyddio rhywbeth unwaith. Ail-wisgwch eich dillad i gyd. Edrychwch yn steilus bob dydd a gyrru neges i ffasiwn sydyn – mae’n hen bryd i hyn stopio!

    Symud yn fwy gwyrdd

    Mae yna sawl ffordd i deithio o ddydd i ddydd yn wyrdd. Y peth da am wyrddeiddio eich trafnidiaeth ydy bod hyn yn gwella’r amgylchedd lleol yn ogystal â byd eang. Ond, efallai bydd hi’n dipyn o her yn nhermau’r wleidyddiaeth.

    • – Defnyddiwch eich car llai wrth ddefnyddio dulliau eraill o drafnidiaeth pan fyddech chi’n teithio eich hun.
    • – Wrth feddwl am symud tŷ, rhaid ystyried potensial trafnidiaeth gyhoeddus a thrafnidiaeth weithgar eich lleoliad. Dywedwch wrth ddatblygwyr tai na fyddech chi’n prynu tŷ os nad yw’n agos i orsaf trenau.
    • – Ysgrifennwch i gwmnïau rheilffordd i ofyn am fwy o barcio i feiciau mewn gorsafoedd rheilffordd, a pharcio gwell.
    • – Yn hytrach nag prynu ail gar, gallech chi ystyried beic trydan.
    • – Addysgwch eich ffrindiau e.e. oeddech chi’n ymwybodol nad yw ceir hybrid mor gyfeillgar i’r amgylchedd ag y mae’r hysbysebwyr yn ceisio dweud? Mae llawer yn achosi mwy o lygredd na cheir petrol (ond nid disel)
    • – Yn hytrach na phrynu car eich hun, gallech chi ystyried ymuno â chlwb rhannu ceir am y cyfnodau pan fyddech chi angen car
    • – Gofynnwch i’r Llywodraeth i roi mwy o gymhorthdal i deithio cyhoeddus ac actif , yn fwy nag y maent yn cymorthdalu teithio car preifat gyda thanwydd rhad, parcio am ddim ayb yn bresennol.
    • – Gweithio i greu strydoedd a threfi y gellir byw a cherdded ynddynt – os yw’n trefi genedigol yn iwtopaidd, yna ni fydd angen cymaint o wyliau a bydd llai yn hedfan.

    Newid i dariff ynni gwyrdd

    Er bod holl ynni’r Grid Cenedlaethol wedi cymysgu â’i gilydd (nid oes posib gwybod os yw’n dod o ynni glo neu wynt) gallech chi ddewis talu eich biliau i gwmni ynni sydd yn darparu ynni i’r grid o ffynonellau cynaliadwy yn unig.

    Newid i LED a ffenestri dwbl

    Ond nid os ydych chi wedi newid eich goleuadau a’ch ffenestri yn ddiweddar. Bydd hyn yn arbed arian. Dyma sydd wedi bod yn digwydd yn yr EVI yn ddiweddar gydag arian o Gynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi.

    Gwyliau Gartref

    Ceisiwch lynu at un daith awyren y flwyddyn os yn bosib. Mae’n debyg nad ydych chi wedi ymweld â llawer iawn lefydd yn y DU. Beth am ystyried taith amlfodd beic-ar-drên i chi’ch hun, neu bacio’r car a mynd i rywle newydd gyda’r teulu i gyd.

    Ni fyddech yn cyfrannu at erydiad llefydd enwog fel Fenis oherwydd twristiaeth, a byddech yn gwario’ch arian ar economïau lleol Prydeinig sydd yn aml yn dioddef.

    Dihatru a boicotio tanwydd ffosil

    Peidiwch roi arian i fanciau sydd yn buddsoddi mewn olew. Gofynnwch i’ch ysgol, cwmni ayb i dynnu stociau allan o olew. Gofynnwch beth mae eich pensiwn yn buddsoddi ynddo.

    Paratoi wrth siopa

    Os ydych chi’n ceisio lleihau eich gwastraff plastig, bydd angen i chi baratoi cyn mynd i siopa. Gallwch chi gario bocsys a jariau i’r siop i brynu pethau rhydd a’u cadw’n lân. Efallai byddech chi’n gwario llai hefyd wrth brynu’r pethau rydych chi eu hangen yn unig.

    Er mwyn lleihau eich teithiau yn y car ymhellach dylech chi feddwl beicio i’r siop neu brynu ar-lein. Gall busnesau ystyried cael beic llwyth yn rhatach trwy’r Ymddiriedolaeth Arbed Ynni.

    Bwyta’n lleol a bwyta llai o gig

    Un o’r bwydydd sydd yn cynhyrchu nwyon tŷ gwydr uchel yw cig eidion. Mae bwyta llai o gigoedd fel cig eidion, cig oen a phorc yn ffordd dda i leihau’ch ôl troed carbon.

    Ond os yw’r holl fwydydd ffres yn cael ei hedfan o dramor yna mae byw ar ddiet fegan yn gallu bod yn ddrud iawn i’r Ddaear hefyd . Chwiliwch am fwyd sydd yn cael ei dyfu ym Mhrydain, neu Ewrop o leiaf – efallai bydd angen mabwysiadu diet mwy tymhorol.

    Dysgu pobl sut i ailgylchu’n well

    Helpwch y bobl o’ch cwmpas i ailgylchu’n well. Os ydych chi’n eu hadnabod yn dda yna byddech chi’n deall sut i gael ar yr ochr dda ohonynt!

    Gadael y peiriant torri lawnt i rydu

    Gallech chi wella bioamrywiaeth leol wrth adael i’ch gardd dyfu’n wyllt – peidiwch torri’r lawnt. Dyma pam:

    • – Mae’r mwyafrif o beiriannau torri lawnt yn gweithio gyda phetrol neu drydan, felly bydd hyn yn defnyddio llai o danwydd ffosil.
    • – Byddech chi’n cyfrannu at fioamrywiaeth leol. Mewn dinasoedd modern bydd gwenyn, glöyn byw a llawer o drychfilod eraill yn chwilio am le i nythu. Bydd eich gardd o hyfrydwch – yn hytrach nag darn o lawnt ddiflas wedi’i dorri – yn cynnig cartref clud iddynt.
    • – Mae gadael i’r ardd dyfu’n wyllt yn helpu’r blaned ond mae’n ymddwyn fel sinc carbon lleol hefyd.
    • – Defnyddiwch fomiau hadau i blannu blodau gwyllt a chael pwll bach – efallai gallech chi ddefnyddio hen deiar a tharpolin i greu ardal wlyb i drychfilod. Fe wnaethom hyn yr EVI yn ein gweithdai bomiau blodau a thrychfilod.

    Felly dyna chi, gobeithio bod rhai o’r awgrymiadau uchod yn eich helpu i leihau eich defnydd o garbon a chwarae eich rhan i helpu’r amgylchedd. Efallai nad yw un person yn gostwng ei ddefnydd o garbon yn cael llawer o effaith, ond os yw pawb yn penderfynu gwneud y newidiadau bach yma, yna gallai wneud gwahaniaeth mawr.

    Erthyglau perthnasol

  2. Trafod Cynaladwyedd Dros Baned o De

    Comments Off on Trafod Cynaladwyedd Dros Baned o De

    English article here

    Ysgrifennwyd yr erthygl hon gan Victoria Williams mewn gweithdy diweddar yn yr EVI. Gwirfoddolodd aelodau’r gymuned i greu cynnwys yn canolbwyntio ar faterion amgylcheddol. Yn ystod y gweithdai fideo a blogio yma dysgwyd sut i greu cynnwys ar-lein eu hunain. Gwnaed hyn yn bosib gydag arian o’r Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Edrychwch ar ein herthyglau eraill ar waelod y dudalen.

    Mae pawb yn bwriadu bod yn ecogyfeillgar a chael effaith positif ar ein byd, ond oeddech chi’n gwybod bod yfed eich paned arferol yn gallu achosi difrod?

    Pam? Prydain yw’r drydedd wlad sydd yn yfed y mwyaf o de yn y byd (y tu ôl i Dwrci a’r Iwerddon), ond nid yw’r te yma yn cael ei dyfu gartref. Mae’r mwyafrif yn dod o’r Affrica (Kenya yn enwedig), Sri Lanka, India a Tsieina. Mae hyn yn llawer iawn o amser teithio i’n hoff ddiod boeth.

    Yn ogystal, mae’r bagiau yn aml yn cynnwys plastig ac nid ydynt yn troi’n gompost yn iawn – felly mae’r miloedd rydym yn ei yfed bob dydd, fel arfer, yn mynd i dirlenwi. Hyn i gyd cyn hyd yn oed ystyried y trydan ychwanegol sydd ei angen i bweru miloedd o degellau am hanner amser pan fydd y bêl droed ymlaen.

    Yn ôl Cyfrifydd Bwyd Newid Hinsawdd y BBC, mae yfed ychydig gwpanau’r dydd, bob dydd, am flwyddyn yn allyrru 30kg o garbon bob blwyddyn – cymaint â gyrru car petrol am 78 milltir. Y newyddion gorau i de ydy bod coffi, cwrw a gwin yn waeth nag hynny.

    Paned eco-ymwybodol

    Mae yna gwmnïoedd yn bodoli sydd yn ceisio gwneud gwahaniaeth. Os ydych chi’n dymuno gwneud dewis mwy cynaliadwy pan ddaw at eich hoff baned, yna edrychwch ar y rhestr isod.

    1. Cornish Tea Company

    Box of Cornish Tea for sustainabili-TEA article
     Delwedd gan Cornish Tea Co

    Mae prynu a defnyddio bagiau te yn rhywbeth sydd yn rhaid gwneud i chi gael yfed te. I helpu’r amgylchedd newidiwch i fagiau bioddiraddadwy. Mae “bagiau ymdoddiad” arbennig Cornish Tea yn cynnwys sawl blas ac wedi’u creu o fagiau 100% corn startsh bioddiraddadwy.

    Delwedd gan teapigs

    2. Tea Pigs

    Brand cynaliadwy arall ydy Tea Pigs. Maent yn creu amrywiaeth eang o flasau ar gyfer unrhyw dymer a sefyllfa. Maent yn credu dylai te fod yn bur ac yn syml, ac maent yn gwireddu hyn wrth beidio ychwanegu unrhyw beth niweidiol. Mae’r pecynnu yn gwbl rydd o  blastig a nhw yw’r brand cyntaf i dderbyn y Plastic Free Trust Mark.

    Delwedd gan Clipper

    3.Clipper Tea

    Mae Clipper yn frand naturiol a chwbl organig. Maent yn derbyn arweiniad o egwyddorion organig ac wedi ymrwymo i fod yn rhydd o organebau wedi’i haddasu’n enetig (OAG) wrth ddefnyddio cynhwysion o ffynonellau sydd ddim yn OAG. Mae’r brand ei hun yn canolbwyntio ar ddarganfod ffyrdd newydd i fod yn naturiol yn gyson.

    Delwedd gan Numi Tea

    4.Numi Teas

    Mae Numi yn cyflawni ymhob agwedd pan ddaw at gynaladwyedd. Nid yn unig wrth ddefnyddio cynhwysion sydd yn dod yn syth o’r planhigion 100% ond wrth ddefnyddio pecynnu cynaliadwy hefyd. Maent hefyd yn cyfrannu rhoddion i osod yn erbyn eu hallyriadau carbon a chefnogi sefydliadau amgylcheddol dielw.


    Felly dyna chi, y brandiau gorau i ganiatáu i chi fwynhau eich paned o de heb deimlo euogrwydd amgylcheddol. Mwynhewch!

    Erthyglau perthnasol:

  3. 5 Peth Gallech Chi Ei Wneud i Helpu’r Ddaear

    Comments Off on 5 Peth Gallech Chi Ei Wneud i Helpu’r Ddaear

    English article here

    Ysgrifennwyd yr erthygl hon gan wirfoddolwr mewn gweithdy diweddar yn yr EVI. Gwirfoddolodd aelodau’r gymuned i greu cynnwys yn canolbwyntio ar faterion amgylcheddol. Yn ystod y gweithdai fideo a blogio yma dysgwyd sut i greu cynnwys ar-lein eu hunain. Gwnaed hyn yn bosib gydag arian o’r Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Edrychwch ar ein herthyglau eraill ar waelod y dudalen.

    Mae yna sawl ffordd i helpu’r Ddaear. Mae rhai yn effeithlon, rhai ddim. Bwriad y blog yma yw dangos y ffyrdd fwyaf effeithlon i helpu’r Ddaear ynghyd â’r rhesymau pam bod y rhain yn effeithlon.

    Water tap for 5 Things You Can Do To Help The Earth article

    1. Bod yn ddifrifol am ddŵr

    Rydym yn defnyddio dŵr bob dydd, rhai yn defnyddio mwy nac eraill, ond ta waeth am hynny. Os oes dŵr yn gollwng rhywle yn eich tŷ yna trwsiwch hyn mor sydyn â phosib i atal colli dŵr a gwella’ch amgylchedd lleol.

    Peth hanfodol arall gallech chi ei wneud gyda’r dŵr yn eich cartref ydy diffodd unrhyw dapiau sydd ddim yn cael eu defnyddio. Er esiampl, mae rhai pobl yn gadael i’r tap redeg wrth iddynt frwsio eu dannedd – yn gwastraffu dŵr gallai roi i ddefnydd gwell.

    Awgrymiadau i arbed dŵr gan yr Energy Saving Trust

    smart tech 5 Things You Can Do To Help The Earth article

    2. Gosod technoleg ‘smart’

    Mae gosod mesurydd ‘smart’ yn eich cartref yn caniatáu i chi gadw golwg ar yr ynni rydych chi’n ei ddefnyddio, a’i gost. Gallai weld faint o ynni rydych chi’n ei ddefnyddio go iawn eich annog i wneud newidiadau a lleihau eich defnydd ynni. Mae mesurydd ‘smart’ yn cysylltu trwy’r cysylltiad Wi-Fi ac yn gyrru eich defnydd o ynni i’ch cyflenwr, sydd yn golygu nad oes rhaid i chi gyflwyno darlleniadau ynni eich hun. Mae hyn yn rhoi bil mwy cywir yn cyfrifo’r ynni rydych chi yn ei ddefnyddio go iawn, yn hytrach nag dyfalu.

    Mae gosod thermostat ‘smart’ yn gallu’ch helpu chi i gwtogi ar eich costau ynni. Mae’n caniatáu i chi reoli’r gwres yn eich tŷ trwy app ar eich ffôn; gallech chi fod yn y gwaith a chysylltu i’ch thermostat ‘smart’ i droi’r gwres i lawr gartref.

    Gwybodaeth bellach am fesuryddion a thechnoleg ‘smart’ – Energy Saving Trust.

    LED light 5 Things You Can Do To Help The Earth article

    3. Bylbiau ynni effeithlon

    Mae pawb yn defnyddio bylbiau golau – ni fyddai’n bosib gweld y tu mewn hebddynt. Mae’n bosib helpu’r amgylchedd i ddefnyddio bylbiau golau LED yn hytrach nag bylbiau twngsten hen. Mae bylbiau golau LED yn llawer mwy effeithlon, yn gallu cael eu newid yn hawdd, yn parhau’n hirach ac yn goleuo’n fwy llachar hefyd!

    Mae’r goleuadau yn yr EVI wedi cael eu newid am rai LED diolch i arian gan y Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Darganfyddwch fwy yma.

    solar panels for 5 Things You Can Do To Help The Earth article

    4. Gosod paneli solar

    Ffordd arall i gael ynni o’r haul ydy trwy osod paneli solar. Mae paneli solar yn cymryd gwres a golau o’r haul ac yn ei newid i ynni at ddefnydd bob dydd. Nid yw paneli solar yn cynhyrchu ynni yn y nos gan nad oes haul, ond mae’r ynni sydd ddim yn cael ei ddefnyddio yn ystod y dydd yn cael ei storio mewn batri sydd yn cael ei ddefnyddio yn y nos neu os nad oes digon yna rydych chi’n gallu cael ynni o’r grid os oes angen. Mae unrhyw ynni solar sydd ddim yn cael ei ddefnyddio yn gallu cael ei werthu i’r grid, sydd yn gallu rhoi ychydig o arian i chi.

    Edrychwch ar y wybodaeth yma gan uSwitch am sut mae pŵer solar yn gweithio yn y DU.

    reusable water bottles for 5 Things You Can Do To Help The Earth article

    5. Ailgylchu ac ailddefnyddio

    Mae ailgylchu yn hanfodol os ydym am achub y ddaear. Mae ailgylchu yn defnyddio ynni yn ei hun, felly mae ail-ddefnyddio yn well os yn bosib. Mae yna ddau beth syml gellir ei wneud i gychwyn – ailddefnyddio poteli i yfed a gofyn i’r cyngor lleol ychwanegu mwy o finiau ailgylchu yn y dref fel bod y moroedd a chynefinoedd bywyd gwyllt lleol yn gallu aros yn ddiogel ac yn lân.

    Efallai byddech chi’n darganfod ychydig o syniadau i ailddefnyddio eitemau bob dydd o’r rhestr Canllaw Ailgylchu yma – fel defnyddio hen ddillad i greu clustogau neu roddi hen gartonau wyau i ysgolion.

    Erthyglau perthnasol:

  4. 5 Cam i Fyw Bywyd Mwy Cynaliadwy

    Comments Off on 5 Cam i Fyw Bywyd Mwy Cynaliadwy

    English article here

    Ysgrifennwyd yr erthygl hon gan wirfoddolwr mewn gweithdy diweddar yn yr EVI. Gwirfoddolodd aelodau’r gymuned i greu cynnwys yn canolbwyntio ar faterion amgylcheddol. Yn ystod y gweithdai fideo a blogio yma dysgwyd sut i greu cynnwys ar-lein eu hunain. Gwnaed hyn yn bosib gydag arian o’r Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Edrychwch ar ein herthyglau eraill ar waelod y dudalen.

    Yn 2019, oherwydd tyfiant cyflym yn y boblogaeth a threfoli, disgwylir bydd cynhyrchiad gwastraff blynyddol yn cynyddu 70% o lefelau 2016 i 3.40 biliwn tunnell yn 2050.

    Ond mae’n gyfnod gwahanol nawr ac mae pobl wedi darganfod ffyrdd newydd anhygoel i gynnal y bywyd rydym yn ei fyw ac efallai bydd yn newid dyfodol dynoliaeth.

    Plastig

    Plastic straws for sustainable article

    Mae llygredd plastig yn bryder mawr, yn llygru ein moroedd a niweidio bywyd gwyllt. Ond mae dylanwadwyr mawr fel y YouTuber Jeffree Star ac enwogion eraill wedi dod yn ymwybodol o’r sefyllfa ac yn awyddus i wneud gwahaniaeth. Mae Star wedi creu gwelltyn metel sydd yn gallu cael  ei ailddefnyddio ac yn ecogyfeillgar (o gymharu â gwelltyn plastig, sydd ddim yn gallu cael ei ailddefnyddio).

    Gwresogi

    radiator for sustainable article

    Wrth ddefnyddio’r system gwresogi yn ein cartref, rydym yn cynyddu’r defnydd o danwydd ffosil a nwyon tŷ gwydr. Mae gan y mwyafrif o bobl systemau gwres canolog yn eu cartref sydd yn cael ei ddefnyddio trwy gydol y dydd. Gall pawb ddefnyddio llai o wres wrth lapio’n gynnes a gwisgo mwy o ddillad.

    Trafnidiaeth

    bicycle for sustainable article

    Yn 2019 amcangyfrif bydd dros 79 miliwn o geir wedi’u gwerthu. Er bod gan lawer o bobl gar, maent yn defnyddio llawer iawn o garbon yn y broses cynhyrchu yn ogystal â gyrru. Mae mwy a mwy o bobl yn arloesol pan ddaw at drafnidiaeth weithredol, fel beicio a cherdded. Mae ceir yn fwy cynorthwyol mewn sefyllfaoedd ble mae pobl yn teithio pellteroedd hir. Mae yna restr ddefnyddiol o lwybrau beicio yng Nglynebwy ar RouteYou.com.

    Materoliaeth

    balloon for sustainable article

    Mae’r cyfnod wedi newid, ac yn ôl ymchwil, mae profiadau yn gwneud rhywun yn hapusach yn hirach nag y mae pethau materyddol, sydd ag ystyr cyfyngedig fel arfer. Y tro nesaf rydych chi eisiau dangos i rywun pa mor bwysig ydynt i chi, rhowch eich amser iddynt, a phrofiad sydd yn annhebyg i ddim arall – un na fyddech yn anghofio. Mae pethau materyddol yn aml yn cael ei daflu ac yn cael ei anghofio, sydd yn gwastraffu darn bach, ond sylweddol, o’n byd. Dyma restr Going Zero Waste am 50 syniad am anrhegion profiad sydd yn amrywio o ran cost – o goffi i wyliau.

    Bwyd

    Yn olaf, wrth ddefnyddio bwyd dros ben o’r oergell a’r rhewgell gall pobl ddod yn gynaliadwy. Wrth gadw trac o’r hyn sydd yn cael ei brynu a’i daflu, byddech chi’n gwastraffu llai o fwyd. Mae yna dystiolaeth hefyd bod dyddiadau ‘Best Before’ yn gamarweiniol ac yn golygu bod pobl yn taflu bwyd yn rhy fuan. Edrychwch ar rai o’r ryseitiau yma gan Hoffi Bwyd Casáu Gwastraff yn defnyddio bwyd dros ben.


    Ar y cyfan, prif syniad cynaladwyedd ydy canolbwyntio ar anghenion y presennol heb gyfaddawdu gallu cenhedlaeth y dyfodol i gyfarfod eu hanghenion. Yn fyr, mae angen i ni wneud newidiadau bach yn y ffordd rydym yn byw fel nad yw cenhedlaeth y dyfodol yn gwneud yr un camgymeriadau.

    Erthyglau perthnasol.

  5. Taclo Llygredd Plastig yn yr EVI

    Comments Off on Taclo Llygredd Plastig yn yr EVI

    English article here

    Mae ‘cynaladwyedd’ i’w weld ym mhobman ar y funud, ac mae Institiwt Glynebwy yn hapus i fod yn cyfrannu at hyn gyda’i yriant cynaladwyedd cyfredol yn yr adeilad, ac yn y gymuned. Yn ôl yn fis Ebrill bu Llamau, elusen ddigartrefedd yng Nghymru, yn cynnal gweithdy llygredd plastig ar gyfer Diwrnod y Ddaear.

    Mae Laura Wheeler o Llamau, oedd yn cyflwyno’r gweithdy, yn angerddol iawn yn bersonol am lygredd plastig. Cychwynnodd Laura wrth ddangos delweddau brawychus o lygredd plastig i’r bobl ifanc, fel adar a bywyd gwyllt y môr yn cael eu mygu gan y rwbel plastig, neu bysgotwyr yn hwylio trwy’r riff gwenwynig. Yna, gofynnodd sut roedd hynny yn gwneud iddynt deimlo.

    Sut mae llygredd plastig yn gwneud i ti deimlo?

    “Yn sâl”, oedd ateb un.

    “Trist”, meddai rhywun arall.

    “Euog. Isel. Cywilydd. Sioc. Ffieidd-dod.”

    Mae’n glir nad yw neb yn falch o’r effaith mae angen pobl am blastig wedi ei gael ar foroedd y blaned. Ond sut mae hyn yn effeithio arnom ni?

    Plastig, plastig, ym mhobman

    Roedd yn amser meddwl am gyffredinrwydd plastig ym mhob agwedd o’n bywydau. Mae yna micro-ddarnau o blastig mewn cynnyrch gofal croen a phlastig mewn dillad polyester. Mae pethau sydd wedi’u creu o gerdyn, gwydr neu bren yn gallu cael darnau bach ychwanegol o blastig ynddynt. Pan fyddech chi’n golchi dillad synthetig mae darnau bach, bach o micro-ffibr plastig yn mynd i’r cyflenwad dŵr. Mae’r pysgod yn bwyta’r plastig yma ac yna rydym ni’n bwyta’r pysgod. Edrychwyd ar offer meddygol hefyd, fel pympiau asthma, diferion, pigiadau ac ati. Cytunwyd bod y rhain yn eithriad buddiol.

    Bu’r grŵp yn ystyried y dadansoddiad cost a budd o leihau’r defnydd o blastig. Mae’r oedolyn arferol yn prynu tair potel dŵr plastig yr wythnos. Os ydym yn talu am fotel gellir ei ail-ddefnyddio, pa mor hir nes y byddem wedi adennill y buddsoddiad yma? Ond pan rydych chi ar gyllideb dynn, mae’r gost gychwynnol yn gallu atal pobl yn anffodus. A ddylai’r llywodraeth a’r corfforaethau mawr fod yn gwneud pethau’n haws i unigolion fedru gwneud dewisiadau cynaliadwy?

    Gwneud gwahaniaeth

    Soniodd un mynychwr bod ei brawd yn mynd i’r archfarchnad weithiau ac yn gadael yr holl ddeunydd pacio plastig ar y ddesg talu. Wrth drafod hyn fel grŵp, penderfynwyd bod hyn yn achosi anhwylustod i’r gweithwyr yn yr archfarchnad a’r neges yn annhebygol o gyrraedd y rheolwyr uwch neu’r cyflenwyr.

    Dangosodd Laura ychydig o bethau oedd yn ddewis gwahanol i blastig. Er esiampl, wrth wneud brechdanau, mae’n eu lapio mewn defnydd cŵyr gwenyn yn hytrach nag ‘cling film’. Gallech chi ddefnyddio defnydd cŵyr gwenyn fel caead ar jariau hefyd – ei osod ar y top a bydd gwres eich llaw yn cau’r bwlch aer. Mae’n wrthfacteria, yn ddiwenwyn, ac yn gwbl fioddiraddadwy hefyd wrth gwrs. Mae posib creu hwn eich hun adref os hoffech.

    Yna dangosodd Laura lwyth o gynnyrch sydd yn rhydd o ddeunydd pacio a phlastig, o sgrwb corff i siampŵ, un o’r ffyrdd hawsaf i leihau plastig yn ein bywydau yn sylweddol.

    Un awgrym olaf gan Laura: os oes rhaid prynu rhywbeth mewn potel blastig, prynwch mewn poteli mwy ac/neu ei brynu’n ddwys (concentrate), ac felly’n lleihau eich defnydd o blastig.

    Ar y cyfan, roedd hwn yn sesiwn lwyddiannus iawn yn meddwl pa gamau bychan gellir ei gymryd i wella ein hymarferion cynaladwyedd.

    Mae’r EVI wedi bod yn gwella cynaladwyedd yr adeilad ac yn cynnal gweithdai cynaladwyedd fel rhan o brosiect sydd yn cael ei gefnogi gan WCVA, diolch i arian gan y Cynllun Cymunedau’r Dreth Gwarediadau Tirlenwi. Rydym wedi cwblhau gwaith i wella’r pympiau gwres o’r awyr a’r goleuadau yn yr EVI.

Foundation Funders:

National Lottery Community Fund Logo
Welsh Government Logo

Current Funders:

Lloyds Bank Foundation Logo
Landfills Tax Scheme Logo
WCVA Logo
Blaenau Gwent County Council Logo
UK Gov Wales